Wat is Daltononderwijs?
 

Voor extra informatie kunt u ons Daltonboek downloaden, zie onderaan deze pagina.
 

Om te beginnen: een Daltonschool is een ‘gewone' basisschool voor ‘gewone' kinderen, waar alleen op een andere manier wordt omgegaan met de leerlingen en de leerstof.
Daltononderwijs is geen vorm van onderwijs waarin de leerlingen bepalen wat en wanneer er iets geleerd wordt. Binnen het Daltononderwijs bepaalt de school wat er geleerd moet worden en in welk tijdsbestek dat dient te gebeuren. Een Daltonschool is dus een basisschool met hetzelfde doel als elke andere school:
‘zorgen dat uw kind goed wordt voorbereid op de toekomst'.
Dit betekent dat het kind de optimale voorbereiding voor het vervolgonderwijs en de verdere toekomst krijgt.
Toch onderscheidt een Daltonschool zich van het reguliere basisonderwijs, namelijk door de visie op de onderwijsmethode. Daarin staan de zes Daltonprincipes centraal: 
 

1 Vrijheid in gebondenheid.

Een betere vertaling is wellicht "keuzevrijheid". Leerlingen mogen vrij kiezen uit een beperkte lijst mogelijkheden, schoolvakken. De leerlingen krijgen de gelegenheid hun taakwerk zelf te organiseren, binnen de eisen die daaraan gesteld worden ( tijd, werkafspraken, schoolregels). Vrijheid betekent dus niet dat alles mag en kan. De leerkracht stelt de grenzen. Een belangrijk onderdeel dat hierbij een grote rol speelt is vertrouwen krijgen( van de leerkracht) en het nemen van verantwoordelijkheid voor de gemaakte keuzes ( door de leerling). Dit wordt de kinderen vanaf groep één en twee geleerd en wordt steeds uitgebreider.
Het leren omgaan met vrijheid gaat stap voor stap. Bij de kleuters gaat het om kleine, overzichtelijke keuzetaken die ze zelfstandig uitvoeren. Naarmate kinderen en jongeren zich verder ontwikkelen, worden de opdrachten omvangrijker en complexer.
 

2 Samenwerken

Samenwerken, de tweede pijler, is gegrond op het idee dat iedereen in deze maatschappij met veel verschillende mensen moet kunnen werken en leven. Een Daltonschool is een gemeenschap waar alle deelnemers op een natuurlijke en gestructureerde wijze samen leven en werken. Men leert van en met elkaar waardoor het verwerven van kennis en vaardigheden vergemakkelijkt kan worden. Als leerlingen samenwerken vergroten ze hun sociale vaardigheden, leren respectvol omgaan met anderen en ervaren de meerwaarde van samenwerken. Bij het voorbereiden van de leer-werkomgeving door de leerkracht moet hij bewust opdrachten tot samenwerken geven.
Samenwerken is wellicht het belangrijkste daltonprincipe voor de manier van werken en omgaan met elkaar. Het samenwerken en het rekening houden met elkaars (on)mogelijkheden, leidt tot een onderlinge band. Een wijze van omgaan met elkaar waarbij je uitgaat van wat een ieder kan en van wat een ander nog niet kan. Binnen dit principe is er duidelijk plaats voor leerlingen die leertechnisch minder presteren. Een school die werkt volgens de Daltonprincipes schept ruimte en geeft kinderen de gelegenheid zich zelfstandig of samenwerkend te ontwikkelen. Het is opvallend, dat leerlingen binnen het daltononderwijs toleranter tegen elkaar worden. Er wordt begrip opgebracht voor de manier van werken van iedere medeleerling.
 

3 Zelfstandigheid

De derde pijler, zelfstandigheid, houdt in dat ze zelf hun taak kiezen. Daarbij wordt de keuzevrijheid steeds groter en gecompliceerder. Dit alles is steeds aangepast aan het niveau van het kind, samen met de leerkracht bekijkt hij of het leerproces voldoende is. Willen leerlingen in hun eigen tempo leren, dan is het nodig dat ze een zekere mate van zelfstandigheid hebben. Ze moeten zelfstandig de taak kunnen plannen en uitvoeren, zonder al te veel sturing. Deze manier van werken stimuleert het probleemoplossend denken van de leerling. De keuze vrijheid dwingt een leerling tot het nemen van zelfstandige beslissingen die voor hem effectief en verantwoord zijn.
 

4 Effectiviteit en doelmatigheid

Het Daltononderwijs is gericht op een effectieve inzet van tijd, menskracht en middelen. Het belangrijkste onderdeel om dit te bereiken is de taak. Een taak op maat houdt de leerling doelmatig en functioneel bezig met zijn ontwikkeling. Leerkrachten moeten de omgeving goed inrichten, gebruik maken van doelgerichte instructie en een gedifferentieerd leerstof aanbod bieden.
 

5 Reflectie

Het kritisch bekijken van onderwijskundige ontwikkelingen en inzichten is een basishouding op een daltonschool. Iedere leerkracht reflecteert op zijn praktijk en handelen in de klas. Alle leerkrachten samen reflecteren constant over het onderwijs op school. Hierdoor wordt de beste weg gevonden om de gestelde doelen te bereiken. Ook voor de leerlingen biedt de leerkracht de gelegenheid om te oefenen in organiseren, initiatief nemen en reflecteren op gedrag en keuzes
 

6 Borging

Verantwoordelijkheden voor Dalton liggen in het team van leerkrachten. Daltonscholen borgen hun kernwaarden door middel van planmatige zelfevaluatie, reflectie en visitatie. Een Daltonschool is een lerende organisatie die zich permanent schoolt, experimenteert en reflecteert op zijn praktijk.
 

Voorbeeld van de 6 pijlers in de praktijk:

Zelfstandigheid:
  • Zelfstandig werken
  • De taak: Planbord/Taakbrief
Samenwerken:
  • Keuzewerk
  • Maatjes
  • Coöperatief leren/werkvormen
  • Taakspel

Vrijheid in gebondenheid/ verantwoordelijkheid:

  • Dagkleuren/dagritmekaarten
  • Inzet van symbolen
  • Werkplekregels

Reflectie

  • Op keuzewerk
  • Op het plannen en de taken
  • Correctie
  • Reflectie van Daltonleerkrachten op zichzelf
  • Kijkwijzers

Effectiviteit/doelmatigheid

  • Dalton en HGW
  • Dalton en Passend onderwijs
  • Leeropbrengsten

6. Borging afspraken

  • Taken Daltoncoördinator
  • Het Daltonboek
  • Certificaten: leerkrachten en school
     

Waaraan kan je een Daltonschool herkennen?

  • Vormen van zelfstandig werken, leren en reflecteren
  • Het pedagogisch handelen gaat uit van het vermogen van de mens tot leren. Dit blijkt onder andere uit keuzevrijheid van leerlingen gedurende een deel van de dag. De ruimte is ingericht voor zelfstandig werken en samenwerken
  • Zelfstandig en samenwerkend leren krijgen veel aandacht in het leerplan.
  • Uit gedrag van de leerlingen blijkt dat zij gewend zijn aan vrijheid van handelen binnen grenzen. Dat blijkt bijvoorbeeld uit verantwoordelijkheid voor het eigen werk en dat van anderen.
  • Leerlingen houden leeractiviteiten en resultaten zelf bij.
  • In het basisonderwijs wordt gewerkt met een takenbord of taakblad, en met dagkleuren.
  • Van ieder kind wordt een bepaalde basisprestatie verwacht. Aan het einde van groep 8 moeten de kerndoelen gehaald zijn. Wij delen de groep kinderen in 3 niveaus. Leerlingen die meer kunnen presteren, moeten dus ook meer doen, of ander uitdagend werk opkrijgen. Zijn de kinderen klaar met hun taak, dan kijken ze op hun planning wat de andere taken zijn die ze moeten doen. Natuurlijk heeft de leerkracht bij dit alles een begeleidende rol en zal handelen indien dit gewenst is.
  • Meerdere malen per week, geeft de leerkracht instructie. De leerkracht legt de taken uit, waar de leerlingen tijdens de zelfstandig werkentijd aan werken. De leerlingen plannen vervolgens de taken in en gaan aan de slag. De leerkracht heeft nu tijd om met groepjes of met kinderen individueel te werken.


Voor meer informatie verwijzen wij u naar de Daltonsite: www.dalton.nl



 

Daltonboek
daltonboek-2.pdf
Download
Okt
10

Amal, RenĂ©e en Tristan mochten vanmiddag hun verhaal komen voorlezen in de bibliotheek.... lees meer »
Okt
10

Sacha uit groep 5 doet mee aan het wereldkampioenschap karten! Vindt u leuk om hem te volgen? Dat kan... lees meer »